Friday, 19 May 2017

local trains and philosophy

खूप अस्वस्थ होते मी सकाळ पासून . एक एक दिवस खरंचउजाडतो की कि एकही गोष्ट मनासारखी होत नाही.  उठायला उशीर मग सगळं भराभर उरकाव तर मिस्कर लावला आणि लाईट गेले. धावत पळत स्टेशन वर पोचले तर ट्रेन डोळ्यासमोरून सुटली. मिळेल ती ट्रेन मध्ये स्वतःला कोंबून घेत ई-मेल चेक केला तर काय क्लायंट चा रिप्लाय "there was no attachment with mail kindly resend it" स्वतःचा किंवा जिला हा मेल करायला सांगितलं तिचा गळा दबाव अस वाटायला लागलं, कारण सकाळ पासूनची धावपळ व्यर्थ होती. आता draft पोहोचलाच नाही म्हणजे मीटिंग मध्ये काहीच अर्थ नव्हता आणि किमान घाटकोपर पर्यंत ट्रेन मधून उतरायला मिळण्याचा सांबंधच नव्हता. एका वाईट दिवसाची सुरुवात झाली आहे ह्याची मला खात्री पटत होती कारण तेव्हढ्यातच माझ्या फोन ने बॅटरी लो चा सिग्नल दिला. दिवसाच्या सुरुवातीला फोन बंद पडण्याच्या मार्गावर होता आणि क्लायंट फोन वर फोन करत होता. त्या गच्च भरलेल्या ट्रेन मध्ये आणि गाजरे, खाण्याचे पदार्थ, perfumes आणि घाम यातून एक किळसवाणा गंध माझं मन अजूनच अस्वस्थ करत होता. त्यात ट्रेन मुंब्य्राला थांबली म्हणजे मी गडबडीत स्लो ट्रेन पकडली होती.
नवऱ्याचा फोन आला असा वाटलं त्याला सांगून टाकावं मग म्हटलं काही गरज नाही परत म्हणेल घाई घाई असते तुझी सगळी त्यामुळे हे गोंधळ उडतात आणि मला तेव्हा तत्वज्ञान ऐकायची अजिबात इच्छा नव्हती. मग बॅटरी लो आहे असं सांगून फोन कट करून टाकला, आता अजून एक तास मला त्या गच्चं भरलेल्या ट्रेन मध्ये काढायचाय हे लक्षात घेऊन शेवटी मी सीट विचारली आणि अहो आश्चर्यम मला चक्क नाहूर सीट मिळाली त्यात ती मुलगी ठाणे गेल्यावर लगेच उठली वाह. त्यातल्या त्यात म्हणजे बसायला जागा मिळाली, तास मग जरा डोकं शांत झालं. उगाच ओगलावना वाटणारा तो ट्रेन चा डब्बा जरा सुसह्य आणि सवयीचा वाटू लागला. माझ्या  समोरच एक चिमुरडी बसली होती  आणि हातातली पाटीने माझं लक्ष वेधून घेतलं. मला खूप कुतूहल वाटलं. म्हणजे टॅब आणि i-pad च्या जमान्याय मुलीच्या हातात पाटी? मला आश्चर्यच वाटलं.
माझ्याजवळची cadbury दिली की लहान मुल एकदम friendly होतात हे मला माहित होत आणि मी तसाच केलं. त्या चिमुरडीला नाव विचारलं तर तिने पाटीवर मोत्यासारख्या अक्षरात "आशा" (name changed) असा लिहून दाखवलं. मला मज्जाच वाटली मग तिच्या आईशी गप्पा झाल्या तेव्हा तिने सांगितलं की त्या दोघी आशा च्या ट्रीटमेंट साठी जात होत्या कारण आशाला बोलता येत नाही. मोबाईल आणि टॅब त्यांना परवडत नाही म्हणून मग तिच्या आईने पाटीची शक्कल लढवली. ४ मुलात वेगळी वाटली कि आई तिला समजावते की तुझी पाटी डिस्चार्ज होत नाही आणि म्हणून तुला ती बाजूला ठेवायची गरज नाही.
ऐकते का हो ही असा सांगून असा आपसूक प्रश्न मी विचारला तशी त्या म्हणाल्या," नाही ऐकत कधी पण परीयाय नाही हे समजून मग वापरते पाटीच. मोबाईल पेक्षा मला स्वतःला पटी आवडते परवडत नाही हे एकाच कारण नाही कारण ती पुसली कि कोरी होते. अशा च्या ट्रीटमेंट मध्ये प्रत्येक अपयशानंतर मनाची पती पण अशीच कोरी करावी लागते आम्हाला आणि मग नवी उमेद त्या कोर्यापाटीवर मनातलं चित्र उमटण्याची. जेव्हा यशाच्या जवळ जाऊन काही उपाय फेल झाला असा समजत तेव्हा मी हिच्याबरोबर बसून ह्या पाटीवर खूप रेषा मारते आणि मग पुसून टाकते जणू एक अभद्र दिवस पुसून टाकला मी आणि नवीन उमेद येते मला या पाटीमुळे. तीच उमेद तिला मिळावी म्हणून मग ही पाटी. अजून लहान आहे हे समजण्याची मानसिकता नाही तिची पण समजेल तेव्हा ह्या पाटीसाठी  आभार मानेल ती माझे." बाजूच्या बाईने तिला तोंडत आठवण करून दिली परेल येईल आता. तशी त्या मायलेकी उठल्या मला टाटा करून आणि सीट खाली करून.
ऐकून मी सुन्न झाले. वाटलं खरंच सकाळचे ३ तास मनासारखे नाही गेले तर आपण दिवसालाच वाईट ठरवून टाकलं. असा करून कसा चालेल? ते तीन तास पुसून टाकले तर दिवस झक्कास जाईल. पण जमेल का आपल्याला हे , कारण हे सगळं बोलायला ठीक असत पण करायला?? ..
तेव्हढ्यात मला माझी जुनी मैत्रीण भेटली ट्रेन मध्ये म्हणजे गर्दी कमी झाल्याने दिसली आणि तिच्याकडे चक्क पॉवर बँक होती. क्लायंट ला मेल मिळाल्याचं कॉन्फर्मेशन माझा फोने चालू होताचक्षणी मला दिसलं. एकूण दिवस रुळावर आला होता किंवा माझं डोकं, विचार रुळावर, ताळ्यावर आले होते. किंवा मग दिवस better  होऊ शकतो या पॉसिटीव्ह विचाराने करामत केली होती. एकुणात माझ्या निगेटिव्ह विचारांची पाटी कोरी होऊन त्यावर डे प्लांनिंग पूर्ववत सुरु झालं होत.
local trains and philosophy काही का असेना माझ रुटीन मी ठरवल्या प्रमाणे सुरु झालं.


                                                                                                   ... रेश्मा आपटे 

Wednesday, 26 April 2017

नातं

उधाणलेला समुद्र अथांग पसरलेला, एकटाच तो किती वेळ मरीन ड्राइव्ह च्या कट्ट्यावर बसलेला. म्हणजे कट्टा तसा गजबजलेला नेहमी सारखा उत्सहाने फुललेला, प्रेमी युगुलांच्या प्रेमाने मोहरलेला, तुटलेल्या हृदयासाठी हळहळणारा, मत्रीच्या आनंदात हसणारा, म्हाताऱ्याच्या डोळ्यात रडणारा. सगळ्याच भावना धीरगंभीरपणे स्वतः त सामावणारा. पण तो मात्र एकटाच आज तो उसळणार्या लाटतात फुलात नव्हता, फुटणाऱ्या लाटेत खळाळून हसत नव्हता. मावळतीच्या सूर्यबिंबाकडे टक लावून बघ मी सूर्यालाही डोळ्यात सामावू शकतो असंही म्हणत नव्हता. खूप खूप बोलणारा स्वतः बरोबर तिलाही खुलवणारा तो काहीच बोलत नव्हता. जणू आज  मावळतीकडे झुकलेल लाल सूर्यबिंब त्याला सांगत होत " प्रकाशाला डोळ्यात साठवण माणसाच्या हातात नाही " नातं
समुद्र खवळलेला तास त्याच मनही. बेसूर शांततेचा भंग करत त्याच्या हातावर हात ठेवत शेवटी ती बोलली, "काहीच नाही का बोलणारेस?" तिच्या मऊ हातांच्या स्पर्शाने तो विजेचा झटका बसावा तसा भानावर आला. त्याच्या डोळ्यांत साठलेला समुद्र लपवत एक खोटं हसू ओठांवर चिकटवून म्हणाला, "बोल ना?".
ती : "तू बोल, नेहमीसारखं उत्साहाने भरलेलं lively. मला खूप मोकळं वाटतंय अरे ह्या आधी वाटलं नव्हतं तेव्हढ. तुला आज  सुचत नाहीये? एखादी कविता, चारोळी? ." तो काहीच बोलू शकला नाही फक्त तिच्याकडे पाहत बसला. फक्त "सॉरी" इतकाच बोलला. तशी ती रागावली "स्वतः वर प्रेम करायला शिकवलंस म्हणून sorry ? मलाही भावना आहेत याची जाणीव करून दिलीस म्हणून sorry ? "ती बोलत राहिली ...
तो : " नाही ग माझ्यामुळे तुझ्या आयुष्यातलं प्रेम हरवलं म्हणून."
तिने त्याला विचारलं "प्रेम म्हणजे काय रे?" तिच्या प्रत्येक problem  च solution असणारा, प्रेत्येक प्रश्नाच  उत्तर असणारा तिचा जीन आज नि:शब्द होता. काही सेकंदांच्या शांतते नंतर ती म्हणाली ह्या फुटणाऱ्या लाटा खूप काही सांगतात त्यांचे तुषार किती हवे हवेसे वाटतात. तुषार ह्या नावाने काही क्षण हळवी झाली. डोळ्यातून मुक्त वाहिली. त्याला खात्री पटत चालली होती की आपण ह्या निरागस मुलीला खूप अस्वस्थ, एकटं करून टाकलाय. तिचा हात धरून आयुष्य काढायची कधीच स्वप्न पहिली नाही, तिलाही दाखवली नाही. कोणाचा हात धरून जगण्यापेक्षा स्वतः च्या पायावर उभं राहून त्याच्या साथीने जग असाच सांगत होतो. पण या नादात तिच्या प्रेमापासून तुषार पासून वेगळं करण्याचं पातक त्याला सहन होत नव्हतं.  तेव्हढ्यात ती त्याचा हात पकडून म्हणाली "श्रद्धांजली वाहूयात?" तो खुळ्यासारखं बघा राहिला तिच्याकडे काहीच अर्थबोध न झाल्यासारखा. अस्पष्ट पुटपुटला तो "श्रद्धांजली? कोणाला? "  तिने त्याला डोळे बंद करायला लावले आणि २ मिनिट नि:शब्द गेली मग जसे त्याने डोळे बंद केले तसे तिच्या सांगण्यावरून ते उघडले यंत्रवत.
कॉफी? हसत तिने त्याला विचारलं? तसा मात्र तो उसळला तिचा हात पकडत त्याने तिला विचारलं, " काय चाललय तुझं?  तू वेडी झालीयेस का?  कोणाला श्रद्धांजली? भडाभडा बोल तुझ्या अगम्य असण्याचा त्रास होतो मला, आज गूढ वागणं नाही झेपते मला तुझं . आपण तुषार शी बोलूया का? त्याला आपलं नातं उमगलं नाहीये समजावूया त्याला मी बोलतो हवं तर , आग .. "
 त्याला तोंडात ती उठली नेहमीच मधाळ हसून म्हटली "तू तर माणूस झालास रे असहाय्य माणूस .. तुझ्या भाषेत सांगायचं तर ' डोक्यात मणभर negativity घेऊन त्या लाटे सारखा तुझ्या self  pity  चा फुगा फुगलंय need to empty your mind, detox it ".
तो:" तू काहीही बोलून मला guilt देऊच शकत नाहीस कारण मुळात मी काही चूक केलेलच नाहीये. मी तुला खोटी स्वप्न कधीच दाखवली नव्हती, मी तुला तुझ्या तुषार पासून कधीच तोडलं नाहीये.  ती हसायला लागली खळखळून तुला guilt  नको म्हणून चुकीचं असतानाही तू माझं आणि तुषार च नातं साधायचा प्रयत्न करणार? जिथून आणलास तिथेच नेऊन सोडणार?  का  भीती वाटते  commitment  मागेन तुझ्याकडे  याची ? "
तो: नाही ग अस नाही. पण तू एकटी ..
ती: एकटी ?  अरे राजा तू मला जगायला शिकवलयस  you actually made me revisit myself and i am not going to leave it because i love myself. तू विचारायचास ना स्वतःवर प्रेम नसेल तर दुसऱ्याला काय प्रेम देणार?  एक वर्षांपूर्वी तू मला असे  खूप प्रश्न विचारलेस. तेव्हा भंडावून गेले मी. तुला भेटूच नाही अस वाटायचं. माझ्या शांत आयुष्यात तू वादळ निर्माण करत होतास. पण व्यसन लागल्यासारखे भेटत गेलो आपण एकमेकांना. तुझ्याबरोबर घालवलेली काही मिनिट पण मला ऊर्जा देऊन जायची! जगण्याची ऊर्जा!. तुला आठवत एकदा तू मला तुझी एक कविता वाचून दाखवलीस आणि विचारलंस कशी आहे? मी म्हटलं 'अगम्य' तेव्हा हसून म्हणालेलास आज पहिल्यांदा मनापासून  बोललीस.  मी त्या अगम्य ओळीच्या प्रेमात पडले. मी तुषार शी बोलेन हे सांगायच्या आधी मी तुला विचारलेलं आपण एकमेकांचे कोण आहोत? तू म्हटलं काही नात्यांना नावं  नसतात, ना ती समजावता येतात ती फक्त समजून घ्यायची असतात. मैत्री, प्रेम यात अडकणार नातं नाहीये आपलं.  आणि मगाशी म्हणालास तुषार ला समजावूयात आपलं नातं! तुला तरी समजलंय का रे ते? मगाशी आपण जी श्रद्धांजली वाहिली ती माझ्या चुकीच्या व्यक्तिमत्वाला जे कास कोण जाणे कधी कोण जाणे पण मला घट्ट चिकटलं. तू भेटल्यावर पुन्हा एकदा मी नव्याने विचार करायला शिकले. जिवंत असं आणि प्रेम करतो त्या माणसाबरोबर फरफटणं हे आयुष्य नाही, तर माझं जगणं  म्हणजे माझं मन, माझ्या भावना, स्वाभिमान, आवडी सगळं हे सगळं आहे याची मला नव्याने जाणीव झाली. मी माझ्यासाठी हसायला शिकले आणि भोवतालचं जग जणू काही खुलत गेलं. आनंदात जगणं  मग फारच सोपं वाटू लागलं. माझ्या शब्दाला काय भावनांनाही किंमत नाही पासून ते मी नोकरी करून स्वतःला आणि माझ्या मुलीला एकटी पोसू शकते पर्यंत निर्णय घेणं हा प्रवास मी फक्त एका वर्षात पार केला.
तुषार चा हात सोडताना माझा हात थरथरला नाही आणि म्हणूनच तो माझा हात झटकू शकला नाही.
मी माझ्या team leader  ने दिलेली ऑफर संधी म्हणून स्विकारलीये  मी ४ महिन्यांसाठी चीन ला चाललेय. अर्थातच चिनू ला घेऊन हेच सांगायला आलेले आज.
मला माहितेय आधी ठरल्याप्रमाणेच आपण फोन नंबर किंवा मेल एक्सचेंज  करणार नाहीयोत पण तू माझ्याबरोबर असशील कायम तू दिलेल्या  confidence  मधून. कॉफी मात्र आजही राहिली पण जर मी आल्यावर परत भेटलोच तर तेव्हा माझ्या success  ची कॉफी नक्की घेऊ. मनात guilt  ठेऊ नकोस. तू मला स्वप्न दाखवलीस पण चुकीची नाही. तुझ्या शब्दात सांगते बघ समजतंय का ? " मन, विचार आणि डोकं स्वच्छ असल की  नातं निरागस आणि निर्मळ रहातं त्याच ओझं होत नाही. तिचे श्वास गालाला लागेपर्यंत ती जवळ अली आणि कुजबुजली "take care dear motivational speaker"
सूर्य मावळला होता. ती निघून गेली तो तिच्याकडे पाहत बसला.
कदाचित त्यांचं नातं तिला उमगलं होत आणि तो मात्र कोरडा होता खूप बुक वाचून.

Tuesday, 24 June 2014

बीन नावाच नात


देता आल तितक नेहमीच तू दिलस
भरल्या डोळ्यात हसू सुद्धा पेरलस

निराशेत आशा, काळोखात वात
एकटेपणात दिलीस निरंतर साथ

मलम झालास ठणकणाऱ्या जखमेवर
वाहत केलस पाणी पुन्हा एकवार

कोमेजल्या भावांना घालून अलवार फुंकर
करून गेलास साऱ्या  जाणीवांवर शिंपण

जागवलीस स्वप्न उघड्या डोळ्यांत
आणि रोमांच शरीराच्या कणाकणांत

क्षणही दिलास एक निसटता, मोहाचा
जपलेलं संचित बेभान  उधळण्याचा

सार सार देत मनाचा घेतलास ठाव
पण नाही दिलस कधी या ..

' बीन नावाच्या नात्याला "नाव" '…


                              रेश्मा आपटे

 

Sunday, 25 May 2014

निरोपाचा क्षण





बागडली दिसभर, कौतुकात न्हाली 

साज शृंगारात, ही नवरी  सजली 


आला निरोपाचा क्षण, दाटे  गहिवर 

निसटले काही हातून, वाटे क्षणभर 


मिठीत आईच्या, मुसुमुसती डोळे

बाबांच्या प्रेमाने, मन गलबले 


स्वप्न नवे आज, खुणावते जरी 

बावरते मन, पाऊल अडते दारी  


तितक्यात येई खंबीर, खांद्यावर हात  

जागवी विश्वास, पाणावल्या डोळ्यांत


त्याच्या सवे आज, चाले सासुराची वाट   

जपून मनात,  बंध नाळेचे अतूट 



                                      … रेश्मा आपटे





Monday, 14 April 2014





पुन्हा पुन्हा तू समोर यावे, अन पुन:पुन्हा मी गप्प व्हावे 



 बोलता बोलता शब्द सरावे, तुझ्याकडे मी पहात रहावे, 

पाहता पाहता मी हरवावे,  लाजून मग हळूच हसावे... 

शब्द कुठले कसे निवडावे, मनात ते कितीदा घोकावे

हळुवार मग तू जवळ यावे, कटाक्षात एका जिंकून घ्यावे...  

गुज मनीचे नजरेत झुरावे, स्पर्शात तुझ्या ते त्रिवार हरवावे, 

पुन्हा पुन्हा तू समोर यावे, अन पुन:पुन्हा मी गप्प व्हावे...  

Sunday, 2 June 2013

प्रेम

तस 'त्या' च 'ती' च नात फार जुनं!!

वर्षभर तिनं वाट पहावी, त्यान तिला झुरत ठेवावं, ती खूप तापली की, त्यान हळूच याव. काही क्षणांचाच सहवास पण तिनं लगेच तृप्त हसावं. तिचा पहीला राग ओसरला की, त्यानं पुन्हा गायब व्हावं. आलाय..  आता येईलच म्हणत तिनं पुन्हा प्रतीक्षेत झुरावं. तिनं खूप खूप निराश, नाराज व्हाव आणि मग त्याने पूर्णत: तिच्याकडे याव. त्याचा हा खेळ अगदी ठरलेला. तिला त्रास देण हा त्याचा छंदच जणू!

तो परत येतो..  तिला खुलवण्यासाठी तिच्यावर प्रेमाचा वर्षाव करतो. पण ती काही बधत नाही . मग तोही हट्टाला पेटतो तोही मागे हाटत नाही. मग सुरु होते जुगलबंदी!!! 

तिचा राग त्याचा हट्ट, तिची तडफड त्याची तगमग, तिचे नखरे त्याच्या कला, तिची नजाकत त्याची कल्पकता, त्याने कधी हळूच याव तर कधी चिडून बरसाव, सगळे खेळ, सगळे उपाय त्याने करून पाहावे..   तिनं मात्र अबोला जपावा!  मग त्याचा धीर सुटतो. खचून त्याने तिला प्रेमाने कवटाळावे आणि तिने राग सोडून हळूच हसावे, त्याने तिच्यावर प्रेमाचा वर्षाव करावा आणि  'त्या' च्या प्रेमात 'ती' ने भिजत रहावे. मग त्याने तिला आवेगाने जवळ करावे. त्या आवेगात ती गुदमरते आणि शेवटी त्याच्या आधीन होते. ती पूर्णपणे त्याची होते आणि तो तिला पूर्णत्व बहाल करतो. खुशीत येवून मग 'तो' गर्जत, गडगडत बरसून आपले प्रेम जगजाहीर करतो, 'ती'ही मग लज्जा सोडून थोडीशी बिनधास्त होते. निश:ब्दातच  त्यांचे गुज व्यक्त करून टाकते. म्रुद्गंधातून ते प्रेम ती आसमंतात भरून टाकते.  

त्यांचा हा विलक्षण प्रेम सोहळा खरच अवर्णनीय असतो. सारी सृष्टीच तो प्रेम-सोहळा, डवरलेल्या झाडं मधून, उमलत्या काळ्यांच्या नाजुकतेतून  आणि फुलांच्या सुगंधातून, साजरा करते. तिला तृप्त तृप करून सृष्टी खुलवून 'तो' पुन्ह: दूर जातो. परत येण्यासाठी! त्याचं हे शतकानुशतके चिरतरुण राहिलेलं नात आणिक सजवण्यासाठी!

आणि 'ती' पुन्हा:  झुरत रहाते त्याच्या प्रतिक्षेत...  पण यावेळी 'ती' च रूपड एखाद्या नव-विवाहिते सारख खुललेलं असत. 








                                                                                                 ...   रेश्मा आपटे 

Thursday, 4 April 2013

वेदना


बोलायचे आहे काही, सांगायचे आहे काही 
भावनेस तिच्या कसे, शब्दांचे वावडे बाई 

वेदना मुकेपणाची, सलत आत राही  
निश:ब्दात गुज हे, गुंफीयले जात नाही 
  
मनाचा सय्यम मोठा, परी उर फुटो पाही 
पाणावल्या डोळ्यांनी, ती जळतच राही 

आनंदते आक्रंदते परी, ओठांवर काही नाही 
आंदोलने मनातली, जणू गोठून आत जाती 

उपभोगले त्याने बाईपण, ती वेदनेत न्हाली 
जीवन उरले फक्त .. जगणे जळून जाई 


                 
     … रेश्मा आपटे